Dat mantelzorgers een belangrijke rol spelen in het leven van naasten, is een gegeven. Door de intensieve zorg die soms nodig is, is het belangrijk om de juiste woonvorm te kiezen. Tegenwoordig gaan ouders steeds vaker bij hun kinderen wonen om mantelzorg gemakkelijker te maken. Maar ook dichter bij degene voor wie je zorgt wonen is een mogelijkheid. Er zijn tal van woonopties die passend zijn voor je naaste, maar zeker ook voor jou! Ben jij mantelzorger en overweeg je om je woning te delen met degene voor wie je zorgt? Wij laten je de mogelijkheden én aandachtspunten zien.  

Waar thuis wonen of alleen wonen voor een naaste niet meer zorgeloos is, kan een verpleeghuis soms net een te grote stap zijn. Met kleine ingrepen op het gebied van wonen kan mantelzorg een uitkomst bieden. Er is goed of fout. Het is belangrijk dat je voor een woonvorm kiest die bij je past.

Mantelzorgwoning

Een mantelzorgwoning is, heel simpel gezegd, een zelfstandige woning op het terrein van je eigen huis. Degene die zorg nodig heeft, woont zoveel mogelijk zelfstandig, maar hulp is altijd dichtbij.

Je hebt geen vergunning nodig om een mantelzorgwoning op je eigen grond te laten bouwen. Daarnaast hoef je de gemeente ook niet op de hoogte te stellen van de verbouwing. 

Wel moet je rekening houden met een aantal regels: 

  • Een mantelzorgwoning mag bewoond worden door maximaal één huishouden. Dat betekent twee personen; van wie een persoon mantelzorg ontvangt.
  • Als mantelzorg niet meer nodig is, mag het huisje niet langer gebruikt worden als woning. Dat betekent dat er geen keuken of badkamer meer in mag zitten. Het huisje mag blijven staan. 
  • Een mantelzorgwoning moet wel voldoen aan de algemene voorwaarden voor bijbehorende bouwwerken. Deze regels omvatten de plaats en de omvang van de woning. 
  • Ook moet je voldoen aan het Bouwbesluit. Dat betekent dat je rekening dient te houden met eisen over veiligheid, milieu, gezondheid en isolatie.
  • Laat je een bestaand gebouw (denk aan garage of luxe tuinhuisje) ombouwen tot mantelzorgwoning, dan hoeft de omvang en plaats niet te voldoen aan de voorwaarden.    

Mantelzorg en inwonen

Als jij als zoon of dochter een van je ouders in huis neemt, is er sprake van inwoning. Het kan soms praktischer zijn om samen onder een dak te leven. Maar dat wil zeggen dat jullie vanaf dat moment één huishouden vormen. Let wel: inwonen kan financiële gevolgen hebben. Voor inwonen in een huurwoning is vaak toestemming nodig van de verhuurder. Voor een koopwoning gelden weer andere regels. Hiervoor kun je het beste contact opnemen met de bank. Want wat gebeurt er als de situatie verandert? Zorg dat je dit van te voren goed uitzoekt.

Gezamenlijk huishouden

Er is sprake van een gezamenlijk huishouden als je met twee (of meer!) personen in dezelfde woning verblijft en de kosten deelt. Alleen als je gescheiden van elkaar woont, door bijvoorbeeld een mantelzorgwoning, kun je de financiën gescheiden houden.

De volgende financiële gevolgen kunnen aan de orde zijn:

  • De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) kan worden ingetrokken. Door een gezamenlijke huishouden wordt ondersteuning in de huishoudelijke hulp niet meer als noodzakelijk gezien. De mantelzorger of een andere volwassene kan dit op zich nemen. 
  • Toeslagen zoals de huur- en zorgtoeslag kunnen verlaagd worden. Zorg dat je dit altijd via de belastingdienst na vraagt.
  • Dit geldt ook voor een uitkering. 

Vergeet de zorg voor jezelf niet!

Als mantelzorger ben je continu in de weer voor anderen. Je verleent langdurige zorg voor een familielid, vriend of kennis. Heel begrijpelijk en waardevol. Maar er bestaat een kans dat je langzaam steeds meer doet dan eigenlijk was afgesproken. Mantelzorg kan zowel emotioneel als lichamelijk belastend worden. Juist daarom is het zo belangrijk dat je ook jezelf niet vergeet!